เลี้ยงปลานิลบ่อดิน ต้นทุนน้อย เลี้ยงง่าย โตไว ไม่เหม็น

ปลานิล เป็นประมงน้ำจืด ที่เกษตรกรส่วนใหญ่เลือกเลี้ยง เพราะเป็นที่ต้องการของตลาด ที่สำคัญโตง่าย เลียงในบ่อดินก็ได้ไม่ต้องลงทุนให้วุ่นวาย แต่ปัญหาที่พบในการเลี้ยงด้วยบ่อดินคือปลานิลจะมีกลิ่นโคลนติดมาด้วย วันนี้เรามีเคล็ดลับในการเลี้ยงในบ่อดินที่ไม่มีกลิ่นโคลน แถมเนื้อยังหวาน น่าทานมาฝากกัน

ขั้นตอนแรกในการเลี้ยงคือการเตรียมบ่อ ต้องคำนึงหลักๆเลยก็คือการจัดการระบบน้ำ  พื้นดินควรเป็นดินเหนียว สามารถทำเป็นคันบ่อเก็บกักน้ำได้ และน้ำต้องสะอาด

  • หากเป็นบ่อใหม่ ให้ใส่ปูนขาวเพื่อปรับสภาพดินในอัตรา 60-100 กิโลกรัม/ไร่ โดยให้ทั่วพื้นบ่อ
  • ใส่ปุ๋ยคอกอัตรา 200 กิโลกรัม/ไร่ โดยโรยให้ทั่วบ่อ เติมน้ำให้ได้ระดับ 40-50 เซนติเมตร ทิ้งไว้ 3-5 วัน จนน้ำเริ่มเป็นสีเขียว ระวังอย่าให้เกิดแมลง หรือศัตรูปลา
  • หากบ่อเก่า ทำความสะอาดบ่อ ลอกเลนให้มากที่สุด ใส่ปูนขาว อัตรา 60-100 กิโลกรัม/ไร่ ตากบ่อให้แห้ง ประมาณ 7-15 วัน นำปุ๋ยคอกใส่ถุงแขวนไว้ตามมุมบ่อ ประมาณ 60-100 กิโลกรัม/ไร่ เติมน้ำทิ้งไว้ 3-5 วัน จนน้ำเป็นสีเขียว ก่อนปล่อยปลาควรตรวจวัดความเป็นกรด-ด่างของน้ำอีกครั้ง ถ้าไม่ถึง 7.5-8.5 ควรนำปูนขาวละลายน้ำสาดให้ทั่วบ่อ เพื่อปรับความเป็นกรด-ด่างให้ได้ 7.5-8.5

การเตรียมลูกปลา สำคัญไม่แพ้ส่วนอื่นๆเพราะต้องเลือกให้ดีต้องดูที่ลูกปลาปกติสมบูรณ์ สังเกตได้จากการว่ายน้ำต้องปราดเปรียว ไม่ว่ายควงสว่าน หรือลอยตัวตั้งฉากพื้นบ่อ ลำตัวสมบูรณ์ หนวด หาง ครีบ ไม่กร่อน ไม่มีบาดแผล ไม่มีจุดหรือปุยขาวเกาะ ขนาดลูกปลาต้องเสมอกัน

การปล่อยลูกปลาลงบ่อเลี้ยง

ก่อนปล่อยลูกปลาลงบ่อควรแช่ถุงปลาไว้ในบ่อ ประมาณ 10-15 นาที เพื่อปรับอุณหภูมิระหว่างน้ำในถุงกับน้ำในบ่อเพื่อป้องกันลูกปลาช็อก และปลาที่ปล่อยควรมีขนาด 2-3 เซนติเมตร ปล่อย 80,000-100,000 ตัว/ไร่ ก่อนปล่อยควรสุ่มนับจำนวนเพื่อคำนวนปริมาณในการให้อาหาร

ต้นทุน

ต้นทุนในการเลี้ยงปลานิล ส่วนมากจะเป็นค่าอาหาร ประมาณ 80% เป็นค่าอาหาร ดังนั้นหากลดต้นทุนอาหารลงได้จะดีมาก แต่ต้องเลือกที่มีคุฯภาพเพราะมีผลต่อการโตของปลา

  • ปลาเล็ก ให้ใช้อาหารเม็ดสำเร็จรูปผสมรำ เพื่อลดต้นทุน
  • ปลาโตเป็นปลาวัยรุ่น หรือขนาดน้ำหนักของปลา 3-5 ตัว ต่อกิโลกรัม ต้องให้อาหารเม็ดเต็มที่ และการให้อาหารให้ใช้วิธีใส่อาหารลงในสวิงแขวนไว้ปากบ่อ เพราะนอกจาดเช็คปริมาณอาหารได้แล้วยังไม่ทำให้บ่อมีกลิ่นอาหารอีกด้วยและหากต้องการเพิ่มจุดแขวนสวิงก็ไม่ได้เพิ่มต้นทุนมาก เพราะสวิงแขวนเพิ่มต้นทุนไม่เกิน 120 บาท ต่อจุด

การให้อาหารปลา

ในตอนเป็นปลาเล็กอาจเอาอาหารมาผสมน้ำแล้วบดให้นิ่ม แล้วนวดจนเหนียว ปั้นเป็นก้อนแล้วเสียบกับไม้ ปักไว้รอบบ่อ

โดยให้อาหารประมาณ 1 สัปดาห์ พอโตขึ้นมาก็ให้หว่านอาหารให้กินกระจายทั่วบ่อ และเพราะเป็นการเลี้ยงเพื่อให้โตไวจึงควรให้อาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรตเป็นอาหารสมทบด้วย เช่น รำปลายข้าว กากมะพร้าว มันสำปะหลัง หั่นต้ม ให้สุก และเศษเหลือของอาหารที่มีโปรตีนสูง แต่ควรให้ในปริมาณที่พอดีไม่งั้นน้ำเน่าเสียได้

การเจริญเติบโตและการจับขาย

ปลานิล เป็นปลาที่มีการเจริญเติบโตเร็ว สามารถจับขายได้ อยู่ที่ 8-10 เดือน โดยตัวโตเต็มวัยขนาดเฉลี่ย 500 กรัม ในเวลา 1 ปี ผลผลิตไม่น้อยกว่า 500 กิโลกรัม/ไร่/ปี แต่ระยะเวลาการจับจำขายขึ้นอยู่กับราคาปลาและความต้องการของผู้ซื้อ

ผลกำไรจากการขาย

ปลานิลที่จำหน่ายใช้เวลาเลี้ยงประมาณ 5-7 เดือน จะได้ไซต์ขนาด 500-1,200 กรัม จำหน่ายอยู่ที่กิโลกรัมละ 65 บาท ราคาลูกปลาที่ซื้อมาประมาณตัวละ 38 สตางค์ แม้จะได้กำไรไม่มากแต่ก็สามารถเลี้ยงครอบครัวให้อยู่รอดได้